Praktijkvoorbeelden

Alle praktijkvoorbeelden zijn met toestemming van de cliënt of diens ouders gepubliceerd.

Voorbeeld 1

boetseren, herberg, metafoor mens zijn, praktijkvoorbeeld, kunstzinnige therapieEen vrouw van 56 komt naar de praktijk omdat  ze behoorlijk in de put zit. Ze is chronisch vermoeid en zwaarmoedig  gestemd. Al snel blijkt dat ze enorm kritisch is op zichzelf en dan  vooral op de negatieve emoties die ze voelt. Ze omschrijft het als een snerpende muis die op haar schouder zit en roept: Stel je  niet aan! Doe niet zo zielig! Kom op zeg, wat zit je nou te zeuren!

Ze  mag dus niet voelen wat ze voelt.

Maar emoties negeren betekent niet dat  ze er niet zijn, laat staan dat ze weggaan.  Ik heb met haar het  onderstaande gedicht gelezen over een herberg als metafoor voor het  mens-zijn. In de sessies die volgden hebben we met klei een herberg  gemaakt. Wekelijks kregen verschillende gasten (emoties en gevoelens) een plekje in of om de  herberg; eerste een ineengedoken wezentje in een hoekje, en een slang die  de herberg omringt, dan komt er leven in de vorm van bomen en begroeiing, en een uitkijktoren die symbool staat voor haar groei,  het boven zichzelf uitstijgen. In de toren komt haar Ik (ze noemt het  “het oog”) die de situatie overziet en de snerpende muis toespreekt. Voor het eerst in haar leven worden de critici in haar tegengesproken.  “Wat heb je toch gemeen gedaan tegen jezelf” klinkt het nu. Eindelijk mag ze voelen wat ze voelt.

De herberg

 

.
Mens zijn is een herberg
Elke dag komen er nieuwe gasten
Vrolijkheid, somberheid, laagheid
Een flits van inzicht komt
Als een onverwachte bezoeker
Verwelkom ze allemaal en onthaal ze gastvrij
Ook al zijn het een hoop zorgen
Die jouw huis overhoop halen
Behandel toch elke gast met respect
Misschien ruimt hij bij je op
En maakt hij plaats voor iets anders, iets fijns
De sombere gedachte, de schaamte, het venijn
Ontmoet ze met een glimlach bij de deur
En vraag of ze binnen willen komen
Wees dankbaar voor wie er komt
Want ieder van hen is gestuurd
Als een gids uit het onbekende

 

 

Rumi

Voorbeeld 2

Een meisje van 5 jaar kwam bij mij in de praktijk omdat ze veel narigheid heeft meegemaakt in haar jonge leven. In het verhaal van Tatatoeks reis naar de Kristalberg, gaat de schuchtere maar dappere dwerg Tatatoek op reis naar de kristalberg om kristallen te halen voor de wortelmeester. Onderweg moet hij door 7 dalen en over 7 bergen en zijn er gemene kobolten die hem zijn reis moeilijk maken.

Tatatoeks reis naar de kristalberg, klei, boetseren, kunstzinnige therapie

Deze symboliek sluit prachtig aan bij de weerstanden die dit meisje tegenkomt en moet zien te overwinnen. Ze leert dat het leven vol pieken en dalen zit, dat je dapper kunt zijn, dat er metgezellen zijn om je te helpen, dat je mensen kunt vergeven en opnieuw leert vertrouwen te hebben. Elke week ging het verhaal verder. We maakten het verhaal na met klei waardoor het echt ging leven!

Met kleine steentjes maakten we de weg zichtbaar die we hebben afgelegd.
Tatatoek kreeg een hamertje mee die hem op zijn weg zou helpen. De kobolten wilden het van hem stelen en Tatatoek moest hem erg goed bewaken. Van takken hebben we dit hamertje nagemaakt en het meisje droeg het telkens met zich mee.

De gemene kobolten gooiden stenen van de berg en braken de bruggen af waarover we moesten gaan. Maar op de terugreis bleek dat de kobolten niets liever wilden dan aandacht en liefde. Tatatoek sloot vriendschap met ze en gaf ze een plek om te wonen in zijn eigen huis onder de grond.

Samen dronken we elke keer een glaasje ‘zonlicht’, net als Tatatoek. Hier word je dapper van!
De figuurtjes uit het verhaal hebben we ook van klei gemaakt. Nu kunnen we het verhaal nog eens naspelen!

Ruim een jaar na de therapie vertelt moeder dat ze nog steeds over het verhaal praat.
Inmiddels is ze niet meer een teruggetrokken en wantrouwende meisje, maar het vrolijke kind dat ze altijd was.

Voorbeeld 3

Een jongen van 9 jaar is 10 keer geweest om te werken aan zijn zelfvertrouwen. Na een moeilijk jaar, thuis en op school, maakt hij een timide en onzekere indruk. Van een vrolijk buitenspeelkind was hij veranderd in een jongen die liever alleen binnen zit. Hij vertoont dit teruggetrokken gedrag ook in contact met anderen. Hij sluit zich af. Ook zijn schoolprestaties zijn verslechterd.

In het begin van het traject heeft hij een huis-boom-mens-tekening gemaakt. Deze tekening wordt vaak ingezet als diagnostisch middel. De wijze waarop het kind deze beelden tekent zegt namelijk iets wezenlijks over de zelfbeleving van het kind. Verdere uitleg vindt u hier.

Soms wordt er aan het eind van een traject nogmaals een huis-boom-mens-tekening gemaakt. Door de verschillen waar te nemen, wordt zichtbaar welke vooruitgang het kind heeft gemaakt. Het doel van dit praktijkvoorbeeld is dan ook te laten zien hoe de vooruitgang van een kind op papier zichtbaar kan worden. Daarbij geeft dit voorbeeld weer hoe beelden worden geïnterpreteerd. Inhoudelijk zal er niet verder op dit traject worden ingegaan.

Deze jongen van 9 jaar maakte onderstaande tekeningen. Laten we eens kijken naar de verschillen

Sessie 1

Sessie 1

Het huis aan het eind van het traject:

  • Is groter
  • Staat steviger (iets meer breed uitlopend)
  • De ramen zijn groter
  • En heel belangrijk; de ramen zijn open! En er brandt een geel licht achter. Het is weer gezellig en aangenaam in zijn huis. Mensen mogen weer bij hem naar ‘binnen kijken’, en belangrijker nog; hij laat zichzelf bekijken, hij laat zichzelf weer zien.

Sessie 10

De boom aan het eind van het traject:

  • Is groter
  • de stam is dikker. Hierdoor maakt de boom een veel stevigere indruk. De jongen is inderdaad steviger in zijn schoenen gaan staan.

De mens aan het eind van het traject:

  • Een fantastisch beeld waarin de landwerker is veranderd in een baas!
  • En daarbij staat de baas nu letterlijk met beide benen op de grond. Hij heeft weer aarde onder zijn voeten.

Tot slot is er een zon en een wolk verschenen: Hij kan zijn emoties nu beter te laten zien.